De Avenue de Champagne: de rijkste straat ter wereld?

Er zijn weinig straten die zo tot de verbeelding spreken als de Avenue de Champagne in Épernay. Aan weerszijden staan de statige panden van enkele van de beroemdste champagnehuizen ter wereld. Reisgidsen, gidsen en bezoekers noemen haar graag "de rijkste straat ter wereld". Maar klopt dat eigenlijk? En wat maakt deze avenue zo bijzonder? In deze gids nemen we je mee langs de gevels, de geschiedenis en de schatkamers onder je voeten.

Waar komt de bijnaam vandaan?

De claim dat de Avenue de Champagne de rijkste straat ter wereld is, heeft niets te maken met de huizenprijzen of de bewoners. Het gaat om wat er onder de straat ligt. De champagnehuizen aan de avenue hebben in de loop van de eeuwen een enorm netwerk van kelders in de kalk uitgegraven. Daarin liggen miljoenen flessen champagne te rijpen.

Als je de waarde van al die flessen bij elkaar optelt, kom je op een astronomisch bedrag. Vandaar de bijnaam. Het is dus vooral een mooie manier om de omvang van de voorraad te illustreren, geen officiële ranglijst. Exacte aantallen en bedragen worden niet openbaar bijgehouden en verschillen per bron. Beschouw het daarom als een aansprekende uitspraak met een kern van waarheid: onder deze straat ligt een schat die zijn weerga niet kent.

Een korte geschiedenis

Épernay ontwikkelde zich in de achttiende en negentiende eeuw tot een van de hoofdsteden van de champagne. Handelaren en producenten vestigden zich langs de weg die toen nog de Faubourg de la Folie heette. Ze bouwden er representatieve herenhuizen om klanten te ontvangen en groeven daaronder kelders uit om hun voorraden op te slaan.

De zachte kalkbodem van de streek leende zich daar perfect voor. De kelders hebben het hele jaar door een koele, stabiele temperatuur en een hoge luchtvochtigheid, ideaal voor de lange rijping die champagne nodig heeft. Na verloop van tijd kreeg de straat de naam waaronder we haar nu kennen: de Avenue de Champagne.

UNESCO-werelderfgoed

In 2015 werd de Avenue de Champagne, samen met de kelders eronder en het Fort Chabrol, opgenomen in de UNESCO-werelderfgoedlijst als onderdeel van Coteaux, Maisons et Caves de Champagne. Die inschrijving omvat ook de historische wijnhellingen rond Hautvillers, Aÿ en Mareuil-sur-Aÿ en de Colline Saint-Nicaise in Reims.

Daarmee erkent UNESCO niet alleen de schoonheid van de avenue, maar ook het hele systeem van productie en handel dat de champagne wereldberoemd heeft gemaakt: van de wijngaard via de kelder tot het huis waar de flessen de wereld in gaan.

Wat je ziet op de avenue

Een wandeling over de avenue voelt als een openluchtmuseum. Dit zijn enkele hoogtepunten.

De grote huizen

• Moët & Chandon: het huis uit 1743, met de Orangerie en tuinen die herinneren aan de bezoeken van Napoleon
• Perrier-Jouët: opgericht in 1811, beroemd om art nouveau en de anemonen van de Belle Époque-fles
• Mercier: het huis van Eugène Mercier uit 1858, met het reuzenvat van de Wereldtentoonstelling van 1889
• Boizel: een familiehuis uit 1834 dat een persoonlijker bezoek biedt

In en rond de avenue vind je daarnaast nog tal van andere huizen, van grote namen tot kleinere producenten met een eigen proefruimte.

Architectuur

Let tijdens je wandeling op de variatie in bouwstijlen. Je ziet klassieke herenhuizen, neorenaissance-kastelen, bakstenen villa's met sierlijke details en fraaie smeedijzeren poorten. Veel panden zijn gebouwd om indruk te maken op klanten en bezoekers, en dat doen ze nog steeds.

Het Hôtel de Ville

Aan het begin van de avenue, richting het centrum, vind je het stadhuis van Épernay met zijn park. Het is een elegant pand dat ooit als privéwoning diende, en de tuin is een fijne plek om even op adem te komen.

Onder de grond: de kelders

Het echte verhaal van de avenue speelt zich onder de grond af. De kelders van de huizen vormen samen een ondergronds doolhof van vele kilometers. Hier rijpen de flessen op hun gist, soms jarenlang, voordat ze worden gedegorgeerd en de wereld in gaan.

Een kelderbezoek bij een groot huis aan de Avenue de Champagne is dan ook onmisbaar. Je ziet hoe de flessen worden bewaard, hoort over remuage en dégorgement en sluit af met een proeverij. Wil je het nog specialer? Bij Mercier rijd je met een treintje door de gangen.

Tips voor je bezoek aan de avenue

1. Begin vroeg. 's Ochtends is het rustiger en is het licht mooi voor foto's.
2. Reserveer je kelderbezoek vooraf. De populaire huizen zijn vaak volgeboekt.
3. Loop de hele avenue. Veel bezoekers blijven bij de eerste huizen hangen, maar verderop zijn ook mooie panden.
4. Neem een vest mee voor het kelderbezoek.
5. Combineer met het centrum. De avenue sluit aan op het stadscentrum met zijn restaurants en champagnebars.
6. Kom in december als je het festival Habits de Lumière wilt meemaken, wanneer de avenue feestelijk verlicht is.

Is het echt de rijkste straat ter wereld?

Het eerlijke antwoord: dat is lastig te bewijzen, en dat is ook niet het punt. Er bestaat geen officiële meting, en de waarde van de voorraden verandert voortdurend. Wat wel vaststaat, is dat er onder deze straat een ongekende hoeveelheid champagne ligt, dat de avenue een uniek stuk erfgoed is en dat nergens anders zoveel beroemde huizen zo dicht bij elkaar liggen.

Of het nu de rijkste straat ter wereld is of niet: een wandeling over de Avenue de Champagne is een ervaring die je niet mag missen als je in Épernay bent. Plan je bezoek met onze route Épernay in één dag en ontdek welke proeverijen en tours er vanaf de avenue vertrekken.